Được hậu thế ca ngợi là vị vua anh minh nhưng trước đó vua Trần Anh Tông từng suýt bị Thượng hoàng Trần Nhân Tông phế truất vì ham mê uống rượu xương bồ (rượu thạch xương bồ).

Vì rượu xương hồ mà vua Trần Anh Tông suýt bị phết truất

Dù không phải là triều đại dài nhất lịch sử Việt Nam nhưng có thể nói thời nhà Trần với chiều dài 175 năm trải qua 12 đời vua là một trong những triều đại hưng thịnh nhất trong lịch sử Việt Nam trên mọi lĩnh vực từ quân sự, kinh tế, văn hóa tới nghệ thuật, kiến trúc…

Không những thế nước Đại Việt trong thời Trần còn để lại hàng loạt những câu chuyện lịch sử thể hiện rõ rệt hào khí Đông A (chữ "Đông" 東 và chữ "A" 阿 ghép lại thành chữ "Trần" 陳) với tinh thần đoàn kết vua tôi một lòng, quân dân cùng đoàn kết chống giặc ngoại xâm, xây dựng Đại Việt phồn vinh rực rỡ.

Nhưng bên cạnh hào khí Đông A, tính cách hào sảng của người Đại Việt thuở ấy cũng thể hiện rõ nét qua câu chuyện của vua Trần Anh Tông (vị vua thứ 4 của thời Trần).

Vua Trần Anh Tông sinh năm 1276, tên húy Trần Thuyên, là con trai trưởng của vua Trần Nhân Tông và mẹ Trần Thị (con gái Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn). Năm 1293, Trần Thuyên được vua cha Trần Nhân Tông truyền ngôi, lấy hiệu là Anh Tông. Nhà vua 17 tuổi lúc này vẫn chưa bỏ được tính ham chơi, hay trốn ra ngoài cung uống rượu và đặc biệt thích uống rượu xương bồ.

Theo Đại Việt Sử ký toàn thư ghi lại, tuy nhường ngôi cho Trần Anh Tông nhưng Thượng hoàng Trần Nhân Tông không phải phó mặc tất cả cho Vua. Ông vẫn để tâm xem xét mọi triều chính.

28-1777356400-ruou-xuong-bo-la-gi-ruou-gi-va-vi-sao-vua-tran-anh-tong-me-man-loai-ruou-nay-den-the
Một phần trong bức Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ mô tả vua Trần Anh Tông (người đứng giữa).

Tháng 4 năm 1299, Thượng hoàng bất ngờ ở Thiên Trường về kinh đô, các quan đều ra đón rước cả, nhưng vua vẫn nằm ngủ. Thượng hoàng không nói gì, vẫn thong thả đi xem xét khắp các cung điện từ giờ Thìn đến giờ Tị (khoảng 9 đến 11 giờ sáng) và ra lệnh không cho bất kỳ ai làm kinh động vua Trần Anh Tông. 

Đến lúc ngự thiện, người trong cung dâng cơm, lúc này vẫn không thấy Vua Anh Tông đâu, Thượng hoàng mới ngạc nhiên hỏi: “Quan gia đâu?”. Cung nhân không dám giấu, phải thưa thực tình. Biết chuyện Anh Tông say rượu, cung nhân vào đánh thức nhưng không tỉnh, thượng hoàng cả giận phất áo ra lệnh trở về Thiên Trường. Đồng thời xuống chiếu cho các quan ngay ngày mai phải tới phủ Thiên Trường để hầu, ai trái lệnh bị trị tội.

Tới giờ Mùi (2 giờ chiều), Vua Trần Anh Tông mới tỉnh giấc. Cung nhân đem chuyện tâu lên, khiến nhà vua hoảng sợ đến gặp nho sinh Đoàn Nhữ Hài ở cửa chùa Tư Phúc, lệnh viết bài biểu để vua tạ tội với Thái thượng hoàng. 

Sáng sớm hôm sau, vua tới phủ Thiên Trường, dâng biểu tạ tội. Thái thượng hoàng thấy Nhữ Hài liền hỏi người nào. Nội nhân trả lời là người dâng biểu của quan gia. Thượng hoàng không nói gì. 

 

Buổi chiều, mưa gió ập đến. Nhữ Hài vẫn cứ quỳ không nhúc nhích... Thượng hoàng bèn sai nhận biểu để xem, thấy lời lẽ khẩn thiết thì cho gọi vua vào và bảo: "Trẫm còn có con khác, cũng có thể nối ngôi được. Trẫm đang sống mà người còn như thế, huống chi sau này?" khiến vua Trần Anh Tông dập đầu tạ tội...  Thượng hoàng truyền chỉ gọi Nhữ Hài vào và bảo "bài biểu ngươi soạn, rất hợp lòng trẫm", rồi xuống chiếu cho quan gia lại vẫn làm vua, các quan về triều như cũ. Vua từ Thiên Trường về kinh, phong Nhữ Hài làm Ngự sử trung tán.  Từ đó về sau, Trần Anh Tông trở thành một vị Vua anh minh. Sách Đại Việt sử ký toàn thư ghi, Trần Anh Tông là vị vua thứ 4 của nhà Trần, được đánh giá là “khéo nối chí giữ nghiệp, cho nên đất nước được thái bình, chính trị tốt đẹp, văn vật, chế độ dần thịnh lên, cũng là bậc vua tốt của triều Trần”.

Rượu thạch xương bồ hay còn gọi rượu xương bồ là rượu gì?

Thạch xương bồ là gì và có tác dụng ra sao : Theo y học cổ truyền thì thạch xương bồ vị cay, tính ôn, vào hai kinh tâm và can. Có tác dụng tẩy uế, khai khiếu, tuyên khí, trục đờm, dùng chữa thần kinh suy nhược, kém tiêu hóa, thông cửu khiếu, sáng tai mắt, ôn tràn vị, trị phong hàn tê thấp. Trẻ con sốt nóng nấu nước tắm khỏi. Phàm âm huyết không đủ, tinh hoạt, ra nhiều mồ hôi cấm dùng. 

28-1777356399-ruou-xuong-bo-la-gi-ruou-gi-va-vi-sao-vua-tran-anh-tong-me-man-loai-ruou-nay-den-the
 

Thực tế thì xương bồ xuất hiện trong các bài thuốc cổ truyền được dùng làm thuốc bổ, bổ dạ dày, giúp sự tiêu hóa. Và gần đây xương bồ được áp dùng làm thuốc điều hòa nhịp tim.

 

Không chỉ có tác dụng đa dạng trong y học, thân lá và rễ thạch xương bồ có mùi thơm đặc biệt nên từ xa xưa đã được người dân Việt Nam sử dụng để ngâm rượu.  

28-1777356399-ruou-xuong-bo-la-gi-ruou-gi-va-vi-sao-vua-tran-anh-tong-me-man-loai-ruou-nay-den-the
Thạch xương bồ.

Đặc biệt, do đặc tính của thạch xương bồ khiến rượu xuơng bồ có mùi hương thanh thoát xen lẫn chút nhẹ nhàng thoang thoảng vị quế và vô cùng dễ uống. 

28-1777356649-ruou-xuong-bo-la-gi-ruou-gi-va-vi-sao-vua-tran-anh-tong-me-man-loai-ruou-nay-den-the
Rượu ngâm thân rễ phơi khô của cây Thạch xương bồ có hương thơm thanh mát xen lẫn chút nhẹ nhàng thoang thoảng vị quế và vô cùng dễ uống. 

Chỉ nặng khoảng 27 - 29 độ, rượu thạch xương bồ hoàn toàn có thể là loại rượu dùng để tiếp khách hoặc uống 1 đến 2 chén hằng ngày giúp lưu thông khí huyết, an thần, hỗ trợ trị phong hàn tê thấp.